Ιστορία και δημοτικό τραγούδι
Πολλά έχουν λεχθεί για το δημοτικό τραγούδι. Ας δούμε τί είδους μνημείο του λόγου είναι και πώς συνδέεται με τη ζωή και την πορεία του ατόμου στην κοινωνία και ιδιαίτερα του ΄Ελληνα.
Κατά τον Claude Fauriel τα δημοτικά τραγούδια είναι δημιούργημα λαϊκό με όλη τη δύναμη και με όλη τη σημασία που έχει η αυτή η λέξη, εκφράζουν κάτι το αληθινό, κάτι το σοβαρό και κάτι που το έχει ζήσει ο δημιουργός του (σ.σ. ο ανώνυμος λαός),κληροδοτούνται έτσι από γενιά σε γενιά, χωρίς να τα καταστρέφει ο χρόνος και είναι σαν να χαίρονται την αθανασία, μέσα σε δημιουργήματα που προορίζονται να λησμονηθούν αργά ή γρήγορα.
Κατά τον Νικ.Πολίτη τα τραγούδια εγκατοπτρίζουν πιστά και τέλεια το βίο, τα ήθη, τα συναισθήματα και τη διανόηση του Ελληνικού λαού και επιπλέον αναζωπηρούν και εξωραϊνουν με τον ποιητικό διάκοσμό τους τις αναμνήσεις των εθνικών περιπετειών του
Κατά το Γιώργο Καραμπελιά το δημοτικό τραγούδι, αποδίδει, με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο, τις ιδιαιτερότητες της Ελληνικής ιδεολογίας, το <<συναμφότερο >> του εθνικού μας χαρακτήρα. Ενός χαρακτήρα που έχει διαμορφωθεί σε μια πορεία χιλιάδων χρόνων, μέσα από περιπέτειες, μεταπτώσεις και αλλαγές, που ελάχιστοι ιστορικοί λαοί έχουν γνωρίσει, σε αντίθεση με πολλές τρέχουσες <<απομυθοποιητικές >> θεωρίες που επιθυμούν να το αντιμετωπίσουν ως <<ένα και μόνο τραγούδι>> είναι εν τέλει το βίωμα του Ελληνικού λαού ως προς τη θέση του στον κόσμο. Ακόμη είναι ο τρόπος που ο Ελληνικός λαός έχει συνείδηση του κόσμου.
Κατά το Χρ.Μαλαβίτση το δημοτικό τραγούδι αποτελεί εν τέλει το περιεχόμενο της συνειδήσεως του Ελληνικού λαού, είναι ο φορέας της φιλοσοφίας του, της βιοθεωρίας του, του πνεύματός του, των αντιλήψεών του. Εν τέλει είναι ο πολιτισμός και η παιδεία του Ελληνικού λαού δια μέσου των αιώνων. Παρ΄ ότι δεν είχε Σχολεία (την περίοδο της τουρκοκρατίας),δεν είχε τίποτε άλλο, έφτιαξε ο ίδιος το δημοτικό τραγούδι, ένα τραγούδι με το οποίο κάλυπτε τα υπαρξιακά του ανοίγματα και επεσήμανε τις πιο καίριες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η Αθανασοπούλου Σοφία στη διδακτορική της εργασία αναφερόμενη στα κλέφτικα τραγούδια επισημαίνει ότι: αυτά εκφράζουν τις συνειδήσεις του απλού λαού για το ρόλο και τη δράση των ανθρώπων που βοήθησαν στην Εθνική αποκατάσταση, αποτελώντας τα ηρωικά πρότυπα που έκαναν ταυτόσημες τις έννοιες αρματολοί και κλέφτες.
Χωρίζονται σύμφωνα με το Νικ.Πολίτη σε πολλές κατηγορίες,οι σπουδαιότερες των οποίων είναι: Ιστορικά, Κλέφτικα, Ακριτικά, Παραλογές, Αγάπης, Νυφικά, Ναναρίσματα, Κάλαντα, Βαϊτικα, Μοιρολόγια, Μοιρολόγια του κάτω Κόσμου και του Χάρου, Γνωμικά, Εργατικά, Περιγελαστικά κ.λ.π.
Κλείνοντας παρουσιάζουμε ένα Ιστορικό τραγούδι που αναφέρεται στην ανατίναξη του Δημουλά τον Πύργο στη Ρηνιάσα Πρεβέζης (25-12-1803) από τις δυνάμεις του Αλή πασά, μετά την καταστροφή των Σουλιωτών στο Ζάλογγο τις 17-12-1803,και επιγράφεται:
Κατά τον Claude Fauriel τα δημοτικά τραγούδια είναι δημιούργημα λαϊκό με όλη τη δύναμη και με όλη τη σημασία που έχει η αυτή η λέξη, εκφράζουν κάτι το αληθινό, κάτι το σοβαρό και κάτι που το έχει ζήσει ο δημιουργός του (σ.σ. ο ανώνυμος λαός),κληροδοτούνται έτσι από γενιά σε γενιά, χωρίς να τα καταστρέφει ο χρόνος και είναι σαν να χαίρονται την αθανασία, μέσα σε δημιουργήματα που προορίζονται να λησμονηθούν αργά ή γρήγορα.
Κατά τον Νικ.Πολίτη τα τραγούδια εγκατοπτρίζουν πιστά και τέλεια το βίο, τα ήθη, τα συναισθήματα και τη διανόηση του Ελληνικού λαού και επιπλέον αναζωπηρούν και εξωραϊνουν με τον ποιητικό διάκοσμό τους τις αναμνήσεις των εθνικών περιπετειών του
Κατά το Γιώργο Καραμπελιά το δημοτικό τραγούδι, αποδίδει, με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο, τις ιδιαιτερότητες της Ελληνικής ιδεολογίας, το <<συναμφότερο >> του εθνικού μας χαρακτήρα. Ενός χαρακτήρα που έχει διαμορφωθεί σε μια πορεία χιλιάδων χρόνων, μέσα από περιπέτειες, μεταπτώσεις και αλλαγές, που ελάχιστοι ιστορικοί λαοί έχουν γνωρίσει, σε αντίθεση με πολλές τρέχουσες <<απομυθοποιητικές >> θεωρίες που επιθυμούν να το αντιμετωπίσουν ως <<ένα και μόνο τραγούδι>> είναι εν τέλει το βίωμα του Ελληνικού λαού ως προς τη θέση του στον κόσμο. Ακόμη είναι ο τρόπος που ο Ελληνικός λαός έχει συνείδηση του κόσμου.
Κατά το Χρ.Μαλαβίτση το δημοτικό τραγούδι αποτελεί εν τέλει το περιεχόμενο της συνειδήσεως του Ελληνικού λαού, είναι ο φορέας της φιλοσοφίας του, της βιοθεωρίας του, του πνεύματός του, των αντιλήψεών του. Εν τέλει είναι ο πολιτισμός και η παιδεία του Ελληνικού λαού δια μέσου των αιώνων. Παρ΄ ότι δεν είχε Σχολεία (την περίοδο της τουρκοκρατίας),δεν είχε τίποτε άλλο, έφτιαξε ο ίδιος το δημοτικό τραγούδι, ένα τραγούδι με το οποίο κάλυπτε τα υπαρξιακά του ανοίγματα και επεσήμανε τις πιο καίριες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η Αθανασοπούλου Σοφία στη διδακτορική της εργασία αναφερόμενη στα κλέφτικα τραγούδια επισημαίνει ότι: αυτά εκφράζουν τις συνειδήσεις του απλού λαού για το ρόλο και τη δράση των ανθρώπων που βοήθησαν στην Εθνική αποκατάσταση, αποτελώντας τα ηρωικά πρότυπα που έκαναν ταυτόσημες τις έννοιες αρματολοί και κλέφτες.
Χωρίζονται σύμφωνα με το Νικ.Πολίτη σε πολλές κατηγορίες,οι σπουδαιότερες των οποίων είναι: Ιστορικά, Κλέφτικα, Ακριτικά, Παραλογές, Αγάπης, Νυφικά, Ναναρίσματα, Κάλαντα, Βαϊτικα, Μοιρολόγια, Μοιρολόγια του κάτω Κόσμου και του Χάρου, Γνωμικά, Εργατικά, Περιγελαστικά κ.λ.π.
Κλείνοντας παρουσιάζουμε ένα Ιστορικό τραγούδι που αναφέρεται στην ανατίναξη του Δημουλά τον Πύργο στη Ρηνιάσα Πρεβέζης (25-12-1803) από τις δυνάμεις του Αλή πασά, μετά την καταστροφή των Σουλιωτών στο Ζάλογγο τις 17-12-1803,και επιγράφεται:
Της Δέσπως
Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν.
Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;
Ουδέ σε γάμο ρίχνονται ,ουδέ σε χαροκόπι,
η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ΄ αγγόνια.
Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο.
<<Γιώργαινα, ρίξε τ΄άρματα, δεν είναι εδώ το Σούλι.
Εδώ είσαι σκλάβα του πασά, σκλάβα των Αρβανίτων.
-Το Σούλι κι΄ αν προσκύνησε, κι΄ αν τούρκεψε η Κιάφα,
η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκαμε, δεν κάνει>>.
Δαυλί στο χέρι νάρπαξε, κόρες και νύφες κράζει.
<<Σκλάβες τουρκών μη ζήσουμε,παιδιά μ΄,μαζί μου ελάτε>>.
και τα φυσέκια ανάψανε, κι΄ όλοι φωτιά γενήκαν.
Μιλτιάδης Α.Καρράς
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου